Category Archives: ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

Ποιος είναι ο βαρύτονος Γιάννης Αγγελόπουλος;

Ο Γιάννης Αγγελόπουλος, στο ρόλο του Ριγκολέτο του G.Verdi (1889-1890) από το αρχείο της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης Λίλιαν Βουδούρη

21 Ιανουαρίου 1881, γεννήθηκε στην Αθήνα ο βαρύτονος Γιάννης Αγγελόπουλος. Η καταγωγή του ήταν από τη Δημητσάνα και συγγένευε με τον Πατριάρχη Γρηγόριο τον Ε’.

Το ντεμπούτο του στην όπερα κάνει το 1910, ερμηνεύοντας τον Ριγκολέτο του Βέρντι. Συμμετείχε σε πολλές παραγωγές της τότε Ελληνικής Λυρικής Σκηνής, ώσπου το 1920 φεύγει για σπουδές στην Ιταλία με υποτροφία του Μαρή Εμπειρίκου.  Από το σημείο αυτό, η καριέρα του εκτοξεύεται και γίνεται μάλλον ο πρώτος από τους Έλληνες της νεώτερης Ελλάδας που αποκτά διεθνή φήμη στον τομέα της όπερας.  Επιστρέφει στην Ελλάδα το 1924 και εκμεταλλευόμενος φήμη και γνωριμίες του προσπαθεί να τραβήξει την προσοχή της Ελληνικής πολιτείας στα προβλήματα του μουσικού μελοδράματος.

Αξιομνημόνευτη είναι η συμμετοχή του στην παράσταση «Το Δαχτυλίδι της Μάνας» του Μανώλη Καλομοίρη, υπό την διεύθυνση του Δημήτρη Μητρόπουλου.  Το τέλος της καριέρας του σηματοδοτεί και πάλι ο Ριγκολέτο, εφόσον  τον Μάιο του 1936 ο Γιάννης Αγγελόπουλος, δίνει την τελευταία του παράσταση στο κινηματοθέατρο Παλλάς, ερμηνεύοντας τον ομώνυμο ρόλο.

Έφυγε στις 5 Δεκεμβρίου 1943 και ενώ υπήρξε θερμός πολέμιος του Ναζισμού, οι Γερμανοί απέστειλαν στην κηδεία του τιμητικό άγημα.

Ο Γιάννης Αγγελόπουλος εκτός της κλασικής του πορείας είχε τεράστια επιτυχία και ως τραγουδιστής του Ελληνικού ρεπερτορίου και έκανε μάλιστα και μερικές ηχογραφήσεις.  Ακολουθεί ένα σπάνιο ηχητικό ντοκουμέντο.

Τι είναι η Impromptu;

improptu (2)Impromptu  (μετ. αυτοσχεδιασμός),  είναι έργο αυτοσχεδιαστικού χαρακτήρα, για ένα μόνο όργανο, συνήθως πιάνο . Οι πρώτες impromptu  φαίνεται να εκδόθηκαν από τον  Jean Baptist Cramer το 1815. Η «φόρμα» υιοθετήθηκε και αγαπήθηκε ιδιαιτέρως από τους ρομαντικούς συνθέτες, εφόσον η ιδέα της ανεμπόδιστης και ελεύθερης έκφρασης βρίσκεται στην καρδιά του ρομαντισμού. Συνέχεια

Τι είναι το ορατόριο;

ορατόριοTο ορατόριο (ρητορική είναι ακριβής μετάφραση από τα Ιταλικά) είναι λυρικό έργο, ευρείας κλίμακας, για ορχήστρα , χορωδία και λυρικούς τραγουδιστές. Με δομή πανομοιότυπη της όπερας, χωρίς όμως σκηνική δράση και με απλούστερη πλοκή, τα θέματα των ορατορίων αντλούνται κατά κανόνα από τη Βίβλο και έχουν θρησκευτικό περιεχόμενο. Υπάρχουν βεβαίως και κάποιες εξαιρέσεις όπως κάποια από τα ορατόρια του Χαίντελ (Ηρακλής, Σεμέλη) που αντλούν το περιεχόμενο τους από την ελληνο-ρωμαϊκή ιστορία και μυθολογία. Συνέχεια

Τι είναι η Προγραμματική και τι η Απόλυτη Μουσική;

από το βιβλίο αισθητικής αγωγής της

από το βιβλίο Αισθητικής Αγωγής της Στ’ Δημοτικού

Ο όρος  «Προγραμματική Μουσική»  αφορά κάθε οργανικό μουσικό έργο με περιγραφικό ή αφηγηματικό χαρακτήρα.  Ο συνθέτης  εμπνέεται από τη φύση, ιδέες, μύθους, παραμύθια, ιστορικά γεγονότα, έργα των εικαστικών τεχνών και αξιοποιώντας  τις δυνατότητες των μουσικών οργάνων προσπαθεί να τα περιγράψει.  Αυτή η μη-μουσική ιδέα συνήθως προσδιορίζεται από τον τίτλο του έργου και πολλές φορές περιγράφεται και με επεξηγηματικά σχόλια ή σημείωμα.

Ως όρος η προγραμματική μουσική καθιερώθηκε από τον Fr.Liszt, Συνέχεια

Τι είναι η Μουσική Δωματίου;

Η Μουσική δωματίου (Musica da Camera) είναι η μουσική που είναι γραμμένη για μικρά σύνολα μουσικών οργάνων, συνήθως δυο με τέσσερα μουσικά όργανα και είναι προορισμένη να εκτελείται σε μικρούς χώρους. Η μουσική δωματίου απαρτίζεται συνήθως από ένα βιολί, ένα πιάνο και ένα βιολοντσέλο ή 3 βιολιά και ένα πιάνο. Ουσιαστικά είναι μια συναυλία από λίγα τον αριθμό όργανα συμφωνικής ορχήστρας, συνήθως δύο, τρία ή το πολύ τέσσερα έγχορδα όργανα Το μουσικό είδος που κυριαρχεί στις συνθέσεις των συνόλων της μουσικής δωματίου, είναι η σονάτα.

Τι είναι το «Prelude» – Πρελούντιο;

Η ακριβής μετάφραση του όρου «πρελούδιο» είναι προοίμιο. Το πρελούντιο δηλαδή είναι ένα μουσικό έργο που λειτουργεί ως εισαγωγή σε  ένα άλλο μουσικό έργο, συνήθως φούγκα ή σουίτα. Στην πρωταρχική του μορφή λειτουργούσε ως άσκηση για το ζέσταμα των δακτύλων ή το κούρδισμα των οργάνων και είχε αυτοσχεδιαστικό χαρακτήρα. Κατά την περίοδο του ρομαντισμού το πρελούδιο γίνεται αυτόνομο κομμάτι, όπως τα πρελούδια των Chopin , Liszt και άλλων συνθετών.

 

Τι είναι η Σουμπερτιάδα – Schubertiade;

Στη Βιέννη  του 19ου  αι.  η  μουσική  μετακομίζει από τις αυλές των βασιλέων και τα παλάτια των ευγενών, στα σαλόνια της αστικής τάξης. Από το 1815 στο διαμέρισμα  της οικογένειας Sonnleithner, στο  Gundelhof  πραγματοποιούνται περίφημες μουσικές βραδιές με τη συμμετοχή διάσημων μορφών της τέχνης και της διανόησης.

Έτσι, στις 26 Ιανουαρίου 1821, Συνέχεια

Stabat Mater

Το Stabat Mater είναι χριστιανικός ύμνος του 13ου αιώνα που αναφέρεται στη θλίψη και τον πόνο της μητέρας του εσταυρωμένου Ιησού. Ο συγγραφέας του μπορεί να είναι είτε ο φραγκισκανός ιππότης Jacopone da Todi είτε ο Πάπας Ιννοκέντιος ο 3ος .
Ο τίτλος προέρχεται από την πρώτη του σειρά του ύμνου Stabat Mater Dolorosa , που σημαίνει » θλιμμένη η μητέρα ίστατο «.
Τραγουδιέται την Παρασκευή των Θλίψεων, (Μεγάλη Παρασκευή) αλλά και στις 15 Σεπτεμβρίου, ημέρα όπου τιμάται η Παναγία των Θλίψεων από τη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία.
Το Stabat Mater έχει μελοποιηθεί από πολλούς συνθέτες δυτικής μουσικής, Μερικά από τα γνωστότερα Stabat Mater είναι των:

Palestrina (~ 1590)

A.Vivaldi (1712)

Συνέχεια

J. S. Bach, Fuga BWV 893

Η δεκαετία 1730-40 ( ο J.S. Bach βρίσκεται στη Λειψία) υπήρξε η πιο παραγωγική για τον συνθέτη και γενικότερα, μια από τις πιο παραγωγικές στην ιστορία της έντεχνης δυτικής μουσικής. Τα έργα που συνέθεσε ο Μπαχ αυτή την περίοδο είναι τεράστιας εμβέλειας, ποιοτικής και ποσοτικής. Τα κυριότερα από αυτά είναι: Ορατόριο Χριστουγέννων, Ορατόριο Πάσχα , Κατά Ιωάννην Πάθη,  Κατά Μάρκον Πάθη (χαμένο), Λειτουργία σε σι ελάσσονα , Λειτουργία σε Λα Μείζονα,  Λειτουργία σε Φα Μείζονα , Magnificat σε Ρε Μείζονα καθώς και  το 2o Βιβλίο  του Καλοσυγκερασμένου Κλειδοκύμβαλου , στο οποίο συμπεριλαμβάνεται η τρίφωνη φούγκα σε σι ελ. BWV 893.

 

Ο παρακάτω σύνδεσμος παραπέμπει σε μορφολογική ανάλυση της συγκεκριμένης φούγκας που έγινε από τον σπουδαστή της Σχολής Ανώτερων Θεωρητικών του ωδείου Ars Musicalis,  Δημήτριο Ζήση. Υπεύθυνη καθηγήτρια Π. Χρόνη.

J.S.Bach, Fuga 893

 

 

L.v.Beethoven, Sonata No.23 Op 57 «Appassionata»

«Ο Μπετόβεν αγαπούσε να κάνει περιπάτους στην εξοχή, παίρνοντας μακρινά μονοπάτια που διέσχιζαν δάση, κοιλάδες και βουνά. Μια μέρα ενώ περπατούσαμε μαζί, βρεθήκαμε σ’ ένα μοναχικό δάσος, στις όμορφες βουνοπλαγιές του  Baden. Παρατήρησα ότι ο Μπετόβεν ήταν βυθισμένος στις σκέψεις του. Ήξερα ότι κάτι τέτοιες στιγμές βρισκόταν στα ανώτερα ύψη της δημιουργίας. Έτσι προσπάθησα να μην τον ενοχλήσω και συνέχισα να περπατώ δίπλα του σιωπηλός. Αφού περπατήσαμε για καμιά ώρα, καθίσαμε κατάχαμα στο χορτάρι να ξεκουραστούμε.

Ξαφνικά, από μιαν άλλη πλαγιά ακούστηκε ο μακρινός ήχος ενός σάουμ (μεσαιωνικό όμποε). Η απροσδόκητη μελωδία κάτω από τον καθαρό γαλάζιο ουρανό, μέσα στη βαθιά μοναξιά του δάσους με εντυπωσίασε βαθιά. Ο Μπετόβεν καθόταν σιωπηλός δίπλα μου και δεν μπόρεσα να αποφύγω τη σκέψη ότι δεν είχε ακούσει τίποτα! Ήταν τότε που για πρώτη φορά συνειδητοποίησα ότι η ακοή του είχε κατά πολύ εξασθενήσει ! Για να μην τον οικτίρω, έπεισα τον εαυτό μου ότι δεν ακούστηκε τίποτα.

Πήραμε το δρόμο της επιστροφής, χωρίς ο δάσκαλος να ακούει τον οποιοδήποτε από τους ήχους τους δάσους. Η γλυκιά γοητεία που μου ασκούσαν άλλοτε αυτοί οι ήχοι, τώρα μου προκαλούσαν θλίψη. Περπάτησα δίπλα του σιωπηλά. Εκείνος όπως και πριν ήταν βουτηγμένος στους δικούς του εσωτερικούς ήχους.

Όταν κάμποσες ώρες μετά φτάσαμε  στο  σπίτι , εκείνος κάθισε στο πιάνο και αναφώνησε: «τώρα θα παίξω κάτι για εσένα». Με ακαταμάχητη φλόγα και δύναμη έπαιξε το allegro της Μεγάλης Σονάτας σε Φα ελάσσονα ( Appassionata).  Η μέρα εκείνη, θα μου μείνει για  πάντα αξέχαστη!»

Ferdinand Reis, συνθέτης, φίλος, γραμματέας και βιογράφος του L.V.Beethoven

Ακολουθεί  ανάλυση της σονάτας για το μάθημα της μορφολογίας, από τον σπουδαστή του ωδείου Ars Musicalis, Αλέξη Μεγάλο, της τάξης Ανώτερων Θεωρητικών, της Π. Χρόνη.

Εργασία_Appassionata