O Fr. Schubert και το Lied

Η μουσική έρεε απ’ την πένα του Franz Peter Schubert με την ίδια φυσικότητα που τρέχει η βροχή απ’ τα σύννεφα. Και σύμφωνα με τα λεγόμενα των φίλων, συγγενών και των βιογράφων του, ο Φραντς Σούμπερτ ζούσε πράγματι στα σύννεφα. Η απόκοσμη αδιαφορία του για τις πρακτικές πτυχές της καθημερινής ζωής ήταν μαγευτική. Ήταν πεπεισμένος και το δήλωνε δίχως ίχνος αλαζονείας, ότι ήρθε στη γη για έναν μόνο λόγο, για δημιουργήσει μουσική! Και βεβαίως, αυτό και μόνο αυτό έκανε. Με το που τελείωνε ένα έργο, χωρίς κανένα διάλειμμα, χωρίς να περιμένει την έμπνευση καταπιανόταν με κάτι νέο. Συνέχεια

Advertisements

Francis Poulenc

Ο Φρανσίς  Πουλένκ ήταν ίσως ο δημοφιλέστερος από τους συγχρόνους και νεότερούς του συνθέτες. Με τα έργα του εξελίχθηκε και έφθασε στο κορύφωμα της μία κατ’ εξοχήν γαλλική μορφή, η «μελωδία».

Γεννημένος  στις 7 Ιανουαρίου 1899, σε μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού, πήρε  τα πρώτα μαθήματα πιάνου από το μητέρα του Jenny Royer, που ήταν ερασιτέχνης πιανίστρια. Το ταλέντο του στη σύνθεση δεν άργησε να φανεί, όμως ο πατέρας του εναντιώθηκε στην επαγγελματική σπουδή της μουσικής.  Σε ηλικία 15 ετών, γνωρίζεται με  τον Ricardo Viñes, Καταλανό καθηγητή, ο οποίος τον μυεί στη μουσική της εποχής των Κλωντ Ντεμπυσσύ,  Ιγκορ Στραβίνσκι και  Ερίκ Σατί. Συνέχεια

ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΡΟΚΟΚΟ ΣΤΟΝ 20 ΑΙΩΝΑ

Ποιά περίοδο ονομάζουμε κλασσική;

Τι είναι το  ύφος galante;

Ποιά η συμβολή του  Johann Stamitz  στη διαμόρφωση της συμφωνικής μουσικής;

Ποιες από τις όπερες του Mozart είναι Seria και ποιές Buffa;

Κατά πόσο επηρεάστηκε ο Mozart από τους Bach και Ηaydn  και πως μπορούμε να διακρίνουμε στα έργα του αυτές τις επηροές…

 

Πτυχιακή Εργασία του Αλέξη Μεγάλου, για το ωδείο Ars Musicalis, υπό την επιμέλεια της υπεύθυνης καθηγήτριας Παναγιώτας Χρόνη.

Ιστορία της Μουσικής ΙΙ

Giovanni Battista Pergolesi

Ο Τζιοβάνι Μπατίστα Περγκολέζι, γεννήθηκε στο Τζέζι της Ιταλίας στις 4 Ιανουαρίου 1710 και πέθανε στις 16 Μαρτίου 1736.Το οικογενειακό του όνομα ήταν Ντράγκι, αλλά με τη μετακόμιση από την Πέργκολα στο Τζέζι το όνομα της οικογένειας άλλαξε σε Περγκολέζι (από την Πέργκολα).
Σε ηλικία 10 ετών γράφεται στο Conservatorio dei Poveri, της Νάπολης όπου χαρακτηρίζεται από τους διδάσκοντες ως εξαιρετικού χαρίσματος βιολονίστας.
Το 1732 διορίζεται ως μαέστρος στην αυλή του πρίγκιπα του Stigliano και συνθέτει μια Ναπολιτάτικη όπερα μπούφα με τον τίτλο «Lo frate ’nnammorato», και τη Λειτουργία του σε ρε ελάσσονα. Και τα δύο έργα του γνώρισαν την επιτυχία.
Το 1733 γράφει την πρώτη του σοβαρή όπερα «Il prigionier superbo» και παρεμβάλει ανάμεσα στην πρώτη και τη δεύτερη πράξη ως ιντερμέτζο την κωμική όπερα La Serva Padrona (Υπηρέτρια Κυρά}. Και βεβαίως την παράσταση κλέβει το ιντερμέτζο. Η φήμη του Περκολέζι εξαπλώνεται ραγδαία.
Έτσι το 1734 τον βρίσκουμε στη Ρώμη να διευθύνει τη λειτουργία του σε Φα μειζονα. Όμως το έργο δεν τυγχάνει αντίστοιχης αναγνώρισης, όπως και κανένα από τα έργα αυτής της περιόδου. Συγχρόνως η υγεία του Περγκολέζι κλονίζεται σοβαρά από το μικρόβιο της φυματίωσης. Υποχρεώνεται το 1736 ν’ αφήσει τη Νάπολη και να εγκλειστεί σε γειτονικό μοναστήρι Φραγκισκανών.
Λίγες εβδομάδες πριν αφήσει την τελευταία του πνοή, στα 26 του μόλις χρόνια και σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, συνθέτει το κύκνειο άσμα του, το περίφημο Stabat Mater του, έργο έξοχης μουσικής και θρησκευτικής ποιητικής.
Λίγο καιρό μετά το θάνατο του, το έργο του ξεφεύγει από τα όρια της Ιταλίας και η φήμη του εξαπλώνεται σε όλη της Ευρώπη.

 

Βιογραφία του Τζιοβάνι Μπατίστα Περγκολέζι, για το ωδείο Ars Musicalis και το μάθημα Ιστορία της Μουσικής

Stabat Mater

Το Stabat Mater είναι χριστιανικός ύμνος του 13ου αιώνα που αναφέρεται στη θλίψη και τον πόνο της μητέρας του εσταυρωμένου Ιησού. Ο συγγραφέας του μπορεί να είναι είτε ο φραγκισκανός ιππότης Jacopone da Todi είτε ο Πάπας Ιννοκέντιος ο 3ος .
Ο τίτλος προέρχεται από την πρώτη του σειρά του ύμνου Stabat Mater Dolorosa , που σημαίνει » θλιμμένη η μητέρα ίστατο «.
Τραγουδιέται την Παρασκευή των Θλίψεων, (Μεγάλη Παρασκευή) αλλά και στις 15 Σεπτεμβρίου, ημέρα όπου τιμάται η Παναγία των Θλίψεων από τη Ρωμαιοκαθολική εκκλησία.
Το Stabat Mater έχει μελοποιηθεί από πολλούς συνθέτες δυτικής μουσικής, Μερικά από τα γνωστότερα Stabat Mater είναι των:

Palestrina (~ 1590)

A.Vivaldi (1712)

Συνέχεια

La Serva Padrona, Giovanni Battista Pergolesi

H Yπηρέτρια Kυρά (ιταλικά: La serva padrona)  αποτελεί τη γνωστότερη λυρική δημιουργία του συνθέτη, Giovanni Batitista Pergolesi.  Πρότυπο της ιταλικής κωμικής όπερας (opera buffa), βασίστηκε σε λιμπρέττο του Τζενάρο Αντόνιο Φεντερίκο και πρωτοπαρουσιάστηκε στο Θέατρο του Αγίου Βαρθολομαίου της Νάπολης, στις 28 Αυγούστου 1733, ως ιντερμέδιο της δραματικής όπερας «Il prigionier superbo» – επίσης του Περγκολέζι.

Η κωμική όπερα επισκίασε τελικά το μεγαλύτερο σε έκταση έργο και σήμερα χαίρει μεγάλης αναγνώρισης ως μεταβατικό έργο ανάμεσα στη μπαρόκ και την κλασική περίοδο  της μουσικής. Το 1752 παρουσιάστηκε στην Όπερα του Παρισιού εγκαινιάζοντας την περιβόητη «Querelle des Bouffons». Σήμερα συνηθίζεται να παρουσιάζεται ως αυτόνομο έργο παρά τη μικρή έκτασή του.

«Ο Ουμπέρτο, ένας εργένης προχωρημένης ηλικίας, είναι εξοργισμένος με τη νεαρή υπηρέτριά του, τη Σερπίνα, επειδή είναι ατίθαση και δεν του δείχνει τον παραμικρό σεβασμό. Πράγματι, όταν ο Ουμπέρτο διατάζει να του φέρουν το καπέλο, την περούκα και το παλτό του για να βγει, η Σερπίνα τον εμποδίζει να φύγει, υποστηρίζοντας πως εκείνος θα πρέπει από δω και στο εξής να ακούει τις εντολές της. Ο Ουμπέρτο, για να της δώσει ένα καλό μάθημα, διατάζει τον υπηρέτη του, Βεσπόνε, να του βρει μία σύζυγο, η οποία θα εξοστρακίσει τη Σερπίνα από το σπίτι. Η τελευταία προτείνει τον εαυτό της, αλλά ο Ουμπέρτο αρνείται.

Η Σερπίνα  παίρνει το Βεσπόνε με το μέρος της και μαζί σχεδιάζουν να ξεγελάσουν τον κύριό τους ώστε να την παντρευτεί. Έτσι η Σερπίνα εμφανίζεται στον Ουμπέρτο ανακοινώνοντας πως πρόκειται να φύγει από το σπίτι για να παντρευτεί έναν στρατιωτικό που ονομάζεται Τεμπέστα. Πράγματι καταφθάνει ο Βεσπόνε μεταμφιεσμένος, ο οποίος και αξιώνει ένα υπέρογκο ποσό για προίκα. Ο Ουμπέρτο αρνείται να το καταβάλλει, επιλέγοντας να παντρευτεί ο ίδιος την κοπέλα. Η Σερπίνα και ο Βεσπόνε αποκαλύπτουν την απάτη, αλλά ο Ουμπέρτο αντιλαμβάνεται πως αγαπούσε το κορίτσι από την αρχή. Τελικά παντρεύονται και η Σερπίνα από υπηρέτρια γίνεται η πραγματική κυρία του σπιτιού.»

Πηγές:

https://www.britannica.com/topic/La-serva-padrona

https://en.wikipedia.org/wiki/La_serva_padrona

Για το ωδείο  Ars Musicalis και το μάθημα Ιστορία της Μουσικής.

J. S. Bach, Fuga BWV 893

Η δεκαετία 1730-40 ( ο J.S. Bach βρίσκεται στη Λειψία) υπήρξε η πιο παραγωγική για τον συνθέτη και γενικότερα, μια από τις πιο παραγωγικές στην ιστορία της έντεχνης δυτικής μουσικής. Τα έργα που συνέθεσε ο Μπαχ αυτή την περίοδο είναι τεράστιας εμβέλειας, ποιοτικής και ποσοτικής. Τα κυριότερα από αυτά είναι: Ορατόριο Χριστουγέννων, Ορατόριο Πάσχα , Κατά Ιωάννην Πάθη,  Κατά Μάρκον Πάθη (χαμένο), Λειτουργία σε σι ελάσσονα , Λειτουργία σε Λα Μείζονα,  Λειτουργία σε Φα Μείζονα , Magnificat σε Ρε Μείζονα καθώς και  το 2o Βιβλίο  του Καλοσυγκερασμένου Κλειδοκύμβαλου , στο οποίο συμπεριλαμβάνεται η τρίφωνη φούγκα σε σι ελ. BWV 893.

 

Ο παρακάτω σύνδεσμος παραπέμπει σε μορφολογική ανάλυση της συγκεκριμένης φούγκας που έγινε από τον σπουδαστή της Σχολής Ανώτερων Θεωρητικών του ωδείου Ars Musicalis,  Δημήτριο Ζήση. Υπεύθυνη καθηγήτρια Π. Χρόνη.

J.S.Bach, Fuga 893